Depressie?

Depressie? Depressief?

Depressie? Depressief? Down? Droevig? Triestig? Voel je je uitgeblust? Zowel fysiek als psychisch? Heb je het gevoel nauwelijks uitgerust te zijn? Blijven bepaalde gedachtes maar in je hoofd ronddraaien? Dan kan onderstaand artikel jou misschien duidelijkheid brengen! Mogelijks is er dan sprake van een depressie.

Wat is depressie?

Depressie is een stoornis van je stemming. Het zal dus voornamelijk je gemoed ‘aanvallen’. Je gemoedstoestand verkeert in een negatieve spiraal. Je levenslust vermindert en je voelt je neerslachtig, somber. De meeste mensen kennen depressie daarom als een aanhoudende, neerslachtige stemming. Hierdoor beleven we nauwelijks of geen plezier meer. Dit is een correcte stelling. Wat meeste mensen echter niet weten is dat depressie meer inhoudt dan alleen deze aanhoudende, neerslachtige stemming. Depressie is veel complexer dan een moeilijke periode. Complexer dan we op het eerste zicht zouden denken.

Wanneer kunnen we spreken van depressie?

Wat is het verschil met je down voelen? Depressie heeft een veel grotere impact op het dagelijkse leven. Je ervaart ook meer en heviger bepaalde symptomen bij een depressie dan wanneer je je alleen maar down voelt. Als je down bent, is dit slechts een korte periode en kan je nog lachen op leuke momenten. Een depressie zal ervoor zorgen dat je je gedurende langere tijd op alle momenten down en depressief voelt. Niets kan je meer aan het lachen brengen. Niets doet je beter voelen. Deze symptomen moeten voor minstens twee weken aanwezig zijn.

Verder heeft een depressie ook een veel grotere invloed op je dagelijks leven dan wanneer je je down voelt. Een depressie zal leiden tot hoofdpijn, piekeren, het huis niet meer willen uitgaan, … Je down voelen heeft niet zo’n grote impact. Verder zal je merken dat je werk, eventueel relaties, … misschien snel een impact zullen ondervinden van je depressieve gevoelens. Bij een ‘slechtere periode’ gebeurt dit niet zo snel.

Soms krijgen mensen met een depressie te horen:

  • ‘Stel je zo toch niet aan.’
  • ‘Het zal wel voorbij gaan.’
  • ‘We hebben allemaal wel eens een moeilijke periode.’

Dit zijn natuurlijk reacties die niet meteen een erkenning geven aan de persoon met depressie. Ondanks dat deze reacties goed bedoeld zijn, kan het je soms nog dieper in de put duwen, omdat je denkt dat je je aanstelt. Als je een depressie hebt is het nuttig om zo weinig mogelijk op dit soort reacties verder te gaan, omdat het belangrijk is hulp te zoeken. Eens je een depressie hebt gehad, en zeker wanneer je ze niet aanpakt, is de kans groter dat je er een volgende ervaart.

Verder in het artikel worden depressie symptomen beschreven en worden de criteria voor een diagnose depressie gegeven volgens de DSM (Diagnostical and Statistical Manual of Mental Disorders).

De gratis depressie test kan je helpen onderscheid te maken tussen je down voelen en depressiviteit.

Depressiecijfers? Het voorkomen van depressie?

Er werden al verschillende onderzoeken gedaan naar het voorkomen van depressie. We willen weten hoe vaak depressie voorkomt. Is depressie iets dat alleen bestaat in de westerse cultuur, of komt het voor in alle culturen over de hele wereld?

Uit onderzoek van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) ontdekten we volgende cijfers over depressie:

  •  350 miljoen mensen lijden aan depressie wereldwijd. Miljoenen lijden indirect door een depressie van familieleden en geliefden.
  • 1 miljoen mensen stapten uit het leven door zelfmoord of suïcide tijdens een depressie.
  • 1 à 2 moeders op 10 heeft last van zwangerschapsdepressie, met negatieve gevolgen op de zorg voor haar kind als gevolg. Dit kan op zijn beurt ernstige gevolgen hebben voor de ontwikkeling van het kind.

We kunnen dus stellen dat depressie een vaak voorkomend probleem is. Niet alleen in België of Nederland, maar over de gehele wereld. Depressie is ook iets dat in alle culturen voorkomt. Dit lijkt misschien op het eerste zicht niet waar, omdat in sommige culturen er niet altijd veel ruimte is om met depressie naar buiten te komen.

Wat deze cijfers voornamelijk willen meegeven, is dat er meer mensen met een depressie zijn dan je oorspronkelijk zou denken. In deze maatschappij is het dus niet uitzonderlijk te bezwijken onder dagelijkse stress en druk. Als je een depressie hebt, wil dat dus niet zeggen dat je ‘zwak‘ bent of ‘niet tegen veel kan’. Dit heeft met andere factoren te maken, die we verder in het artikel zullen bespreken.

De gratis depressie test kan je helpen bepalen of je depressief bent.

Wetenschap en depressie? Hoe hangen lichaam en geest samen?

lichaam en geest staan in voortdurende verbinding met elkaar. Je zal dus vaak merken dat bijvoorbeeld psychische kwetsbaarheid zich kan vertalen in je lichaam en vice versa.

Lichaam                          <=>                              Geest

Depressie hangt samen met bepaalde hormonen in het lichaam, namelijk serotonine, dopamine, noradrenaline, endorfine en cortisol. Wanneer deze hormonen ontregeld zijn, kan mogelijks depressie ontstaan. Hieronder zullen we de werking van deze hormonen beschrijven en welke invloed ze kunnen hebben op onze geest en lichaam.

Goed slapen en een goed humeur dankzij het hormoon serotonine

Serotonine zorgt dat we goed slapen en dat we ons goed voelen. Daarom wordt serotonine ook wel het ‘feel-good’ hormoon genoemd. Serotonine zorgt niet alleen voor een goede stemming en een goed slaapritme, maar ook voor tevredenheid, een goed geheugen en een gezonde bloeddruk. We kunnen serotonine ook in bepaalde voedingswaren terugvinden. Het meest bekende voorbeeld van voeding waarin we serotonine kunnen terugvinden zal waarschijnlijk chocolade zijn.

In volgende situaties treedt er een ontregeling op als gevolg van een tekort aan serotonine:

  • Aanhoudende stress
  • Premenstrueel syndroom
  • Depressie.

Als dit hormoon uit balans geraakt, kan dit eetbuien, hoofdpijn, concentratieproblemen en een depressieve stemming teweeg brengen. Zoals je kan zien, kan het ook leiden tot enkele symptomen van depressie:

  • Eetbuien
  • Hoofdpijn
  • Concentratieproblemen

Bijgevolg kan het hormoon serotonine een grote invloed hebben op onze geest en ons lichaam en kan het bijdragen tot het ontstaan van een depressie.

Pijn verdwijnt en euforie verschijnt dankzij het hormoon endorfine

Endorfinen werken pijnstillend. Ze zorgen ervoor dat, als we ons ergens stoten, we minder pijn voelen. Daarenboven geven enorfinen je een zalig, euforisch gevoel. Denk maar aan een orgasme. Dit zalig en ontspannend gevoel wordt opgewekt door de afscheiding van endorfinen. Ook bij sporten komen er endorfinen vrij.

Net als morfine zijn endorfinen een tikje verslavend. Daardoor kan je seks, of na een tijdje zelf sporten, als belonend gaan ervaren. Je krijgt er een rustig en zalig gevoel van. Als er dan plots veel endorfinen vrijkomen, kan dat gedrag als positief beschouwd worden en ga je het dus meer doen. Zo kan bepaald gedrag dus verslavend werken.

Als dit hormoon ontregelt wordt, kan het depressieve gevoelens, pijn en depressie met zich meebrengen. Door een tekort aan endorfines ga je meer pijn ervaren, wat je lichaam en geest niet ten goede komt. Je wordt dus kwetsbaarder.

Beloning en stimulatie dankzij de hormonen dopamine en noradrenaline

Deze twee hormonen zorgen voor het aanleren en stimuleren van gewoontes. Een mens is ingesteld om dingen te doen die belonen en houdt van gewoontes. Mensen blijven hetzelfde doen, zelfs als het na een tijdje niet meer belonend is, omdat het een gewoonte is.

Dopamine zorgt ervoor dat bepaalde gewoonten gestimuleerd en beloond worden. Daarom werkt het ook motiverend. Net zoals bij endorfines zal het dus bepaald gedrag belonen en zal je dit bepaald gedrag dus meer gaan doen. In samenwerking met endorfines creëer je dankzij dopamine en noradrenaline gewoontes. Hier ligt ook de sleutel tot herstel. Gewoontes die je aanleert kan je ook afleren. Dit zal niet altijd gemakkelijk zijn, omdat het doorbreken van een cyclus niet als belonend beschouwd wordt.

Dopamine heeft daarenboven een nauwe band met je lichaam. Het regelt motorische functies en zal zorgen dat je bij een teveel aan informatie normaal kan blijven fungeren. Je lichaam gaat informatie filteren, omdat dopamine bepaalde signalen vermindert. Dopamine zorgt er ook voor dat je niet oververmoeid geraakt als je voor een korte periode twee dingen tegelijk moet doen.

Als er een tekort van dopamine is, kan dit eventueel verslavingen stimuleren:

  • Drugs
  • Alcohol
  • Sigaretten

In al deze middelen zit dopamine en noradrenaline. Zo wordt een verslaving beloond en gestimuleerd. Buiten beloning en stimulatie hangen dopamine en noradrenaline ook samen met:

  • Goed geheugen
  • Betere prestaties
  • Euforie.

Bij een overvloed aan deze hormonen kan je volgende symptomen ervaren:

  • Hartkloppingen
  • Gespannenheid
  • Angst

Daarom is de balans van deze hormonen uiterst belangrijk. Zowel bij een teveel als tekort aan dopamine en noradrenaline kan depressie ontstaan. Ofwel vind je geen rust meer, ofwel word je somber. Ook hier vinden we bepaalde symptomen terug die samenhangen met depressie:

  • Geheugen
  • Euforie
  • Spanning

Zo zie je hoe bepaalde hormonen samenhangen met bepaalde depressie symptomen.

Het stresshormoon cortisol

Aangeleerde hulpeloosheid verklaart tevens waarom onze hersenen op een bepaald moment in een depressie terechtkomen. Wat is aangeleerde hulpeloosheid? Aangeleerde hulpeloosheid wil zeggen dat het aangeleerd is dat je je hulpeloos moet voelen. Gedurende een bepaalde tijd heb je geleerd dat jij je problemen niet kan aanpakken. Je hebt geleerd dat je inspanningen niets uithalen. Na een tijdje geef je je dan maar over, omdat je er toch niets aan kan veranderen. Hier ligt de basis van depressie. Ons lichaam reageert op deze aangeleerde hulpeloosheid, waardoor depressie zal verergeren.

Door zich langdurig ‘aangeleerd hulpeloos’ te voelen, verhoogt de productie van het stresshormoon cortisol in de bijnierschors. Dit toonde onderzoeker Robert Sapolsky van Stanford University aan tijdens zijn hoorcollege aan Washington State University op 10 oktober 2001.

Cortisol ligt ook aan de basis van een burn-out. Toch is er een verschil tussen depressie en burn-out. Bij burn-out is er reeds een uitputting van cortisol. Het hormoon zal dus nauwelijks nog geproduceerd kunnen worden, omdat ons lichaam uitgeput is. Bij depressie daarentegen, is cortisol nog in verhoogde mate aanwezig. .

Cortisol zal ongeveer 25 procent van de cellen in de hippocampus beschadigen. Net die 25 procent van de neuronen die de cortisol-receptoren bevatten. De hippocampus is verantwoordelijk voor:

  • Concentratie
  • Geheugen

Deze functies worden bijgevolg als eerste aangetast. Dit is het eerste stadium van depressie.

In een later stadium zal ook de linker prefrontale cortex meegesleurd worden. Deze staat in voor:

  • Positieve gedachtes
  • Leuke gevoelens

Als je depressie niet aanpakt, gaat het nog een stapje verder. Nu ervaar je reeds volgende symptomen:

  • Somber humeur
  • Geen zin meer in het leven
  • Geen geluk meer
  • Geheugenproblemen
  • Concentratieproblemen

Als je depressie nog langer aanhoudt, zal ook de rechter prefrontale cortex betrokken worden. Deze is verantwoordelijk voor:

  • Negatieve gedachtes
  • Negatieve gevoelens
  • Negatieve ervaringen

In dit laatste stadium wordt de cliënt apathisch en voelt hij/zij haast niets meer. Bijna alle toekomstgerichte gedachtes zijn dan ook verdwenen.

We weten dat aangeleerde hulpeloosheid één van de hoofdoorzaken is van depressie. Om deze aangeleerde hulpeloosheid tegen te gaan is het belangrijk je kracht te hervinden. Omdat je je hulpeloos voelt onderneem je niets meer. Deze gewoonte moet omgedraaid worden. Dit is de reden waarom de therapeut kiest voor een interventie, waarbij de cliënt herontdekt dat hij/zij zichzelf kan helpen.

We willen ‘aangeleerd optimisme’ opbouwen. Dit principe werd beschreven in het boek van Martin Seligmans.

Ontdek hier je depressie niveau aan de hand van de gratis depressie test.

Oorzaken van depressie

Depressie kan veroorzaakt worden door een range aan factoren. Een depressie kan dus verschillende oorzaken hebben. Om die reden zal een depressie niet altijd dezelfde soort behandeling vragen. Het kan bijvoorbeeld zijn dat je iemand met een depressie kent, maar deze een andere behandeling als jou krijgt.

Om een depressie te ‘veroorzaken’, gaan we er tevens vanuit dat er een interactie van bepaalde factoren aanwezig moet zijn.

Genetische oorzaken              <=>              Omgevingsoorzaken

Genetische oorzaken zorgen ervoor dat je kwetsbaarder bent om bepaalde ziektes te ontwikkelen. Zo zijn er reeds genen geïdentificeerd, die gelinkt worden met het ontstaan van depressie. Je kan dus bij je geboorte al een kwetsbaarheid meekrijgen om bepaalde ziektes te ontwikkelen.

Psychologie zegt dat dit echter niet genoeg is om van een depressie te kunnen spreken. Deze genetische oorzaken moeten bijgestaan worden door omgevingsfactoren alvorens er een depressie kan ontstaan. Hiermee bedoelen we dat er zich bepaalde situaties voordoen in onze omgeving en dat depressie kan ontstaan door hoe je hierop reageert. Een voorbeeld hiervan is een echtscheiding, verlies van werk, een zware ruzie, … ‘Omgevingsoorzaken’ betreft dan zowel geestelijke en lichamelijke reactie op deze situaties. Zowel onze geest als lichaam zijn namelijk voortdurend in ontwikkeling en kunnen niet los gezien worden van elkaar. Ook jouw reacties ontwikkelen voortdurend. Depressie zal ontstaan wanneer er iets ingrijpend gebeurt en jij hier voor jezelf niet adequaat op reageert, waardoor je ongewenste gewoontes ontwikkelt.

Psychologische oorzaken kunnen dus interageren met lichamelijke oorzaken, die op hun beurt gaan interageren met genetische oorzaken.

Zijn genetische oorzaken altijd nodig om tot een depressie te leiden?

Nee. Genetische oorzaken zijn niet altijd in het spel als er een depressie ontstaat. De waarden die we in dit artikel toekennen aan iedere soort oorzaak kunnen ook verschillen van depressie tot depressie. Bovenstaand model is slechts een algemeen model. Jouw persoonlijke situatie kan hier dus van afwijken. Waar je wel rekening mee moet houden, is dat er op zijn minst een interactie optreedt van geest en lichaam. Als je depressief bent zullen je geest en lichaam in een constante interactie met elkaar staan en kan het zijn dat je geest je lichaam meetrekt in een depressie of andersom. Het is belangrijk je hier bewust van te zijn, om zo meer uit een behandeling te kunnen halen.

Om je meer inzicht te geven in de dynamiek die depressie kan veroorzaken, leggen we hier alle mogelijke oorzaken gedetailleerder uit.

Omgevingsoorzaken? Psychische oorzaken van depressie?

Onze geest en psychisch welzijn valt onder ‘omgevingsoorzaken’. Omgevingsoorzaken bevat namelijk een interactie tussen geest en lichaam en hoe onze geest reageert op situaties van buitenaf. Depressie wordt meestal veroorzaakt door een langdurige overbelasting van onze hersenen en ons afweersysteem. Deze overbelasting komt tot stand doordat je een ingrijpende gebeurtenis meemaakt en je geest hier niet adequaat op weet te reageren. Als we het over ingrijpende gebeurtenissen hebben, denken we aan situaties die jij persoonlijk als extreem negatief ervaart. Hier zijn enkele voorbeelden die kunnen gelden als ingrijpende gebeurtenis:

  • Sterk verhoogde werkdruk
  • Financiële moeilijkheden
  • Familiale problemen

Niet iedereen zal even erg onder de voeten zijn van deze situaties, maar het gaat hier niet om objectieve ervaringen, maar subjectieve. Dit wil zeggen dat de situatie als ingrijpend negatief beschouwd wordt omdat jij er deze lading aan toe kent. Het kan bijvoorbeeld zijn dat je werk alles voor je betekent. Je zal dan ook een ontslag veel ingrijpender aanschouwen als iemand die bijvoorbeeld niet veel waarde hecht aan werk.

Naast de gebeurtenis is het belangrijk hoe je hiermee omgaat. Je geest kiest vanuit vorige ervaringen en vanuit geloof in eigen capaciteiten een reactie die jij het beste acht. Als je een depressie ontwikkelt kies je vaak voor de reactie ‘aangeleerde hulpeloosheid’. Dit wil zeggen dat je geest niet goed weet wat een gepaste reactie is en daardoor het gevoel zal ontwikkelen dat je er niets aan kan veranderen. Om dit even in praktijk te vertalen, je zal dan vaak geneigd zijn om in bed te blijven liggen en te piekeren over wat je misschien kan doen.

Ben je dus zwak als je een depressie hebt?

We willen even benadrukken dat dit niet een typische reactie is van mensen die ‘zwak’ zijn. Dit heeft er niets mee te maken. Een depressie ontstaat uit een ingrijpende gebeurtenis en een ‘niet aangepaste reactie’ hierop. Deze reactie wordt gevormd door vorige ervaringen en je oplossingsvermogen. Het kan zijn dat je zo onder de voeten bent van de ingrijpende gebeurtenis dat je niet meer gelooft in je eigen capaciteiten. Dit zal je oplossingsvermogen beïnvloeden en kan je in een staat van piekeren brengen. Deze staat van piekeren laat gedachtes tegen zo’n snel tempo door je hersenen lopen dat het deel dat voor oplossingen en actie instaat overgeslagen wordt. Je krijgt dus te maken met een vicieuze cirkel, omdat je je brein uitput, waardoor je niet meer tot efficiënte oplossingen kan geraken. Hierdoor zal je vertrouwen in eigen capaciteiten ook niet meteen sterker worden.

Het ontstaan van een depressie heeft dus niet te maken met een ‘zwakke reactie’ maar een ‘niet bevorderende reactie’. Iedereen kan wel eens een niet gepaste reactie geven op een ingrijpende gebeurtenis. Het is dan aan jou om je te herpakken en je geest tot rust te brengen, zodat je een gepaste reactie kan zoeken. Hierbij kunnen wij je helpen.

Omgevingsoorzaken? Lichamelijke oorzaken van depressie?

Lichamelijke oorzaken behoren tot de categorie ‘omgevingsoorzaken’. Zoals eerder gezien kunnen ze samen met genetische factoren en psychologische factoren interageren om tot een depressie te leiden.

Wat is nu het aandeel van lichamelijke oorzaken. Het lichaam kan een behoorlijke invloed hebben op het ontstaan van depressie. Psychologische factoren kunnen zich na een tijdje namelijk ook in je lichaam terugvinden. Wat we met onze geest beleven, kan een invloed hebben op ons lichaam. Bijvoorbeeld: stress kan ervoor zorgen dat ons immuunsysteem daalt, waardoor we sneller ziek worden.

Lichamelijke factoren kunnen dus een gevolg zijn van wat onze geest ervaart, maar het kan bovendien problemen in onze geest triggeren. Denk hier aan een tekort aan bepaalde stoffen of net een overvloed aan bepaalde stoffen

  • Bepaalde medicamenten
  • Hormonale veranderingen (na zwangerschap)
  • Langdurig te weinig zonlicht op het netvlies
  • Tekort aan Vitamine D of Omega-3 vetten (EPA en DHA)

Bovenstaande lijst zijn vaak voorkomende problemen die mensen met een depressie ervaren.

Wat we nog niet hebben besproken in het artikel, is hoe een ziekte onze geest kan meetrekken in een depressie. Mensen met chronische pijnen of een chronische ziekte hebben een verhoogde kans om een depressie te ervaren. Hun lichaam is namelijk uitgeput en je kan dan moeite hebben met je nieuw lichaamsbeeld te integreren in wat je wilde bereiken. Mensen met migraine bijvoorbeeld vinden het vaak moeilijk om te accepteren dat migraine plots kan opkomen en ze daardoor hun plannen moeten afzeggen. Je kan dan na een tijdje het gevoel hebben dat je ziekte je tegenhoudt om plezier te beleven. Je hebt het gevoel dat je ziekte je leven controleert. Voor sommige kan dit zo overweldigend zijn dat ze depressie symptomen ervaren.

Genetische oorzaken van depressie?

Bij sommige vormen van depressie is de hoofdoorzaak in de eerste plaats genetisch/erfelijk. Wat bedoelen we hiermee? Zoals eerder vermeld in het artikel, zijn er door onderzoek als het ware ‘depressiegenen’ geïdentificeerd. Dit wil zeggen dat je, als je een bepaald ‘depressiegen’ erft van je ouders of eventueel grootouders bij je geboorte, een verhoogde kans hebt om een depressie te ontwikkelen. Dit moet wel vastgesteld worden door een arts of psychiater. Je mag niet zomaar spreken van genetische oorzaken bij depressie. Je moet namelijk zeker weten of genetica een oorzaak kan zijn, omdat dit een impact heeft op je behandeling.

Als je bent vastgesteld met een ‘depressiegen’, wordt doorgaans de regel gehanteert om zowel psychofarmaca (antidepressiva + Lithium) te nemen als intensieve therapie te volgen. Dit is ook weer een algemene richtlijn. Jouw persoonlijke situatie kan hiervan afwijken. Mocht je reeds vastgesteld zijn met een ‘depressiegen’ kan je jouw behandeling best eens met een arts of psychiater bespreken.

Uit recent onderzoek blijkt dat ongeveer 50% van de bevolking een variant zou hebben van een ‘depressiegen’. Dit maakt hen kwetsbaarder voor depressie dan de andere 50% van de bevolking. Toch hebben deze mensen niet allemaal een depressie of zelfs dezelfde vorm van depressie. Hiermee willen we erop wijzen dat een gen niet noodzakelijk zal leiden tot een depressie. Als er bij jou sprake is van een ‘depressiegen’, zal je omgeving ook een grote invloed spelen.

Ben ik gedoemd tot depressie bij genetische oorzaken?

Vaak denken mensen als ze de alinea’s hierboven lezen dat ze gedoemd zijn tot het ontwikkelen van een depressie. Genen kunnen kwetsbaarheid veroorzaken, maar gaan iemand niet doemen tot het ontwikkelen van een bepaalde ziekte.

“Genes are rarely about inevitability, especially when it comes to humans, the brain, or behavior. They’re about vulnerability, propensities, tendencies.”

– Robert Sapolsky, Why zebra’s don’t get ulcers.

Deze quote wil aantonen dat een genetische predispositie voor een bepaalde ziekte, zelfs voor een depressie, er niet voor zal zorgen dat deze ziekte tot uiting komt. Hij zegt zelfs dat je serieus moet werken om een depressie te ontwikkelen. Werken? Het kost namelijk veel moeite om gewoontes die depressie stimuleren te onderhouden, wat maakt dat je je depressie in stand houdt.

Denk je van jezelf dat je een depressie hebt? Denk dan eens na over volgende vraag:

‘Voel je je vermoeid en uitgeput? Heb je het gevoel dat je mentaal op bent?’

Bij veel mensen zal het antwoord op deze vraag ‘ja’ zijn. De moeite die je steekt in het onderhouden van depressie stimulerende gewoontes is vermoeiend en uitputtend. Enkele van deze gewoontes zijn:

  • Piekeren
  • De schuld voortdurend bij jezelf zoeken
  • Denken dat je niets aan een situatie kan veranderen

Deze gedachtes vragen enorm veel van onze hersenen en zelfbeeld. Het is dus uitputtend en vermoeiend als we zo hard werken om een depressie in stand te houden. Over deze ‘werkervaring’ zegt de professor het volgende:

“If I had to define a major depression in a single sentence, I would describe it as a genetic/neurochemical disorder requiring a strong environmental trigger whose characteristic manifestation is an inability to appreciate sunsets.”

-Robert Sapolsky, Why zebra’s don’t get ulcers.

Als je zo hard moet werken om een depressie tot stand te brengen, kan je jouw depressie ook zelf in handen nemen om zo te genezen. Je kan leren tegen ‘aangeleerde hulpeloosheid’ in te gaan en depressie stimulerende gewoontes te veranderen in levenslust stimulerende gewoontes. Hoe je dit exact kan doen, kan je lezen in het slot van het artikel.

De enige uitzondering waar je je depressie niet volledig zelf in de hand kan nemen en geen medicatie nodig hebt om je depressie volledig te genezen, is doorgaans bipolaire depressie. Alle andere mensen met andere vormen van depressie zijn capabel om zelf hun depressie in handen te nemen en te kiezen voor een genezing.

Kom hier meer te weten over jouw depressie symptomen aan de hand van de depressie test.

De symptomen van depressie

Naast somberheid zijn er veel verschillende symptomen die op depressie kunnen wijzen. Zoals eerder vermeld, kan een depressie zowel een invloed hebben op je geest als op je lichaam. We kunnen de symptomen van depressie dus opdelen in twee categorieën: psychische symptomen en lichamelijke symptomen..

Psychische symptomen van depressie

  • Prikkelbaarheid bij depressie: Iedereen irriteert zich wel eens. Bij depressie komt dit vaker voor dan normaal. Je kunt dan om alles kwaad worden. Van een reclame op televisie bijvoorbeeld. Deze prikkelbaarheid worden ook wel ‘onlustgevoelens’ genoemd. De irritatie lijkt een gewoonte te worden. In dat geval is er een diepere oorzaak voor de prikkelbaarheid, namelijk depressie.
  • Schuld- en angstgevoelens bij depressie: Het is normaal zich schuldig en angstig te voelen als je iets slecht gedaan hebt, maar bij mensen met een depressie gaat het verder dan dat. Een depressie zorgt ervoor dat je denkt dat ‘alles wat fout gaat’ jouw schuld is. Je ziet de goede dingen niet meer. Als mensen zonder depressie bang zijn, is daar een goede reden voor, wat bij mensen met depressie ontbreekt. Bij depressie ervaart men angsten waar geen duidelijke reden voor is. Anderen herkennen hier geen reden van angst in. Bijvoorbeeld: mensen met een depressie kunnen angstig worden tijdens het boodschappen doen.
  • Minder gevoel hebben/apathie bij depressie: Het lijkt soms alsof je minder emoties hebt. Dingen lijken je niet meer te raken als je een depressie hebt. Bijvoorbeeld een ruzie met vrienden. Het kan voorkomen dat je hierdoor denkt dat je een slechte persoon bent, omdat het je niet meer kan schelen. Dit kan bijvoorbeeld de reactie uitlokken dat je mensen gaat beginnen ontlopen. Je wordt dus meegesleurd in een vicieuze cirkel van gedachtes en emoties, waarin je geen objectiviteit meer terug vindt.
  • Negatief denken over jezelf/laag zelfbeeld bij depressie: Niemand vindt zichzelf perfect. Iedereen wil wel iets veranderen. Toch zijn de meesten enigszins tevreden met zichzelf. Als je depressief bent, denk je erg negatief over jezelf en kan je niet meer relativeren. Ieder detail dat je niet perfect vindt wordt uitvergroot en is zeer belangrijk. Je voelt je waardeloos. Je kunt jezelf bijvoorbeeld lelijk, onaantrekkelijk, stom, oninteressant, … vinden.
  • Onzekerheid bij depressie: Doordat je zo negatief denkt over jezelf, word je onzeker. Als je jezelf lelijk vindt, is het moeilijk om ergens binnen te lopen. Je hebt het gevoel dat alle blikken op jou gericht zijn. Ook in andere situaties trek je niet graag de aandacht als je depressief bent. Bijvoorbeeld tijdens de les durf je je vinger niet op te steken. Je bent bang om voor schut te staan.
  • Denken dat alles zinloos is bij depressie: Als je een depressie hebt, heb je het gevoel dat alles zinloos is. Bijvoorbeeld je baan, hobby’s of zelfs je relaties met anderen. Je vindt het hele leven zinloos. De gedachte is vaak: “Wat maakt het allemaal uit, het heeft toch geen zin.” Het gevolg is dat je je futloos voelt en in niets meer zin hebt.
  • Concentratieproblemen bij depressie: Als je een depressie hebt, kan je moeite hebben om je aandacht erbij te houden. Het lukt bijvoorbeeld niet om een boek te lezen of een programma op televisie te kijken. Ook een gesprek volgen kan lastig zijn. Het verhaal gaat dan het ene oor in en het andere weer uit. Je houdt geen informatie vast. Hierdoor kan je in gezelschap een afwezige indruk maken.
  • Schuldgedachtes bij depressie: Bij depressie denk je dat je niet goed genoeg bent en dus bijgevolg zal je vaak falen. Bijvoorbeeld op het werk. Deze gedachtes kunnen ook gaan over iets in je verleden. Je kunt je bijvoorbeeld schuldig voelen omdat je de verjaardag van een vriendin vergeten bent.
  • Piekeren bij depressie: Dit is een heel belangrijk symptoom van depressie. Je kunt heel lang nadenken over een bepaald probleem of situatie als je een depressie hebt. Ook over kleine dingen. Je komt er maar niet uit en blijft er maar over nadenken. Je gedachtes gaan als het ware in een kringetje rond. Vaak gebeurt dit ‘s nachts, maar het kan ook overdag voorkomen. Piekeren kan tevens alle kanten op gaan bij depressie. Verschillende gedachtes en problemen lopen dan door elkaar. Zo ontstaat er een verwarde storm van sombere gedachtes, waar je je moeilijk van kan losmaken. Dit noemen we piekeren.
  • Beslissingen uitstellen bij depressie: Als je depressief bent, heb je moeite met beslissingen te nemen. Dit kan gaan over eenvoudige dingen, bijvoorbeeld welke boodschappen je haalt. Belangrijke beslissingen nemen is nog moeilijker. Je stelt deze daarom uit, waardoor ze vaak helemaal niet gebeuren.
  • Traag denken bij depressie: Je gedachtes gaan langzaam of lijken zelfs stil te liggen als je een depressie hebt. Je houdt op met denken. Als iemand je vraagt: “Waar denk je aan?” is het antwoord vaak niets. Dat klinkt vreemd, maar toch is het een eerlijk antwoord als je een depressie hebt. Het kan zover gaan dat je in een soort gedachtestilte leeft. Je hebt dan geen gedachtes meer. Ofwel wisselt dit zich af met piekeren, om je geest wat rust te gunnen, ofwel komt het na het piekeren. Je geest is dan zo uitgeput dat het rust nodig heeft en je dus geen fut meer hebt om na te denken.
  • Twijfelen aan de zin van het leven bij depressie: Bij depressie kan je minder zin hebben in het leven. Je denkt: “Het verandert niet meer, mijn leven is niet nuttig.” Soms leiden deze gedachtes tot suïcidale neigingen.

Lichamelijke symptomen van depressie

  • Hoofdpijn en andere pijnklachten bij depressie: Hoofdpijn is een veelvoorkomend symptoom bij depressie. In de meeste gevallen komt hoofdpijn bij depressie voor omdat je erg gespannen bent. Gedurende de hele dag pieker je en wind je jezelf op. Andere klachten zijn een drukkend gevoel op de borst, het gevoel van een steen op je hart, knoop in je maag, hartkloppingen of hyperventileren.
  • Slaapproblemen bij depressie: Als je depressief bent, kan je problemen hebben met slapen. Je kunt moeite hebben met inslapen, omdat je ligt te piekeren en woelen. Als je inslaapt, slaap je licht en word je steeds wakker. Je voelt je niet goed uitgerust. Het kan ook zijn dat je wel goed inslaapt, maar te vroeg wakker wordt. Hierdoor heb je korte nachten. Deze slaapproblemen zullen je lichaam na een tijdje uitputten en de vicieuze cirkel van depressie aan de gang houden.
  • Eetproblemen bij depressie: Als je een depressie hebt, heb je minder eetlust of smaakt het eten je niet meer. Hierdoor val je af. Minder eten is niet noodzakelijk een symptoom van depressie. In sommige gevallen eten mensen met depressie net meer. Door te eten voel je je dan vaak beter. Dit gevoel blijft echter niet lang. Door veel te eten kom je bij en dat kan leiden tot meer somberheid. Hierdoor wordt je depressie erger.
  • Gespannenheid bij depressie: Als je depressief bent, kan je je soms erg gespannen voelen of stressgevoelens ervaren. Zelfs wanneer je alleen bent, kan je je onder druk voelen staan. Je hebt klamme handen, een versnelde hartslag en je voelt benauwd. In gezelschap wordt dit gevoel vaak erger. Zeker wanneer er gepresteerd moet worden. Deze gespannenheid kan leiden tot klachten als hoofdpijn, maagklachten of een drukkend gevoel op de borst.
  • Energieverlies bij depressie: Ook verlies van energie is een symptoom van depressie. Je voelt je lusteloos, slap en hebt weinig zin in activiteiten waar je voorheen geen moeite mee had. Dit gevoel is er al bij het opstaan. Je wil de hele dag in bed blijven liggen en hebt zin in niets.
  • Traagheid of onrust bij depressie: Bij depressie kan het zijn dat je trager denkt, praat of reageert. Je kunt soms stil voor je uit blijven staren, gewoon naar niets. Het kan ook omgekeerd zijn. Je kunt net erg onrustig zijn, niet stil kunnen zitten, snel praten, verward zijn en bewegen met handen en voeten. Dit wordt ook wel ‘agitatie’ genoemd.
  • Minder of geen behoefte aan seks bij depressie: Je voelt je niet fit, bent snel moe en hangerig bij depressie. Daarnaast heb je niet meteen een hoge dunk van jezelf, waardoor je je kwetsbaar voelt. Hierdoor heb je waarschijnlijk minder of zelfs geen behoefte aan seks.

Kom hier te weten welke depressie symptomen jij ervaart aan de hand van de depressie test.

Wanneer spreken we van een depressie?

Om van een ‘diagnose’ depressie te mogen spreken volgens Amerikaanse verzekeringsbedrijven, zodat er financiële gevolgen aan vast hangen, hanteert de DSM volgende richtlijnen:

  • Minstens vijf van bovenstaande symptomen van depressie aanwezig moeten zijn.
  • Deze moeten voor minstens twee weken aanwezig zijn.
  • De symptomen moeten een significant lijden veroorzaken.
  • Symptomen zijn niet toe te schrijven aan een medische aandoening, rouw of een verslaving. Je kunt bijvoorbeeld door inname van bepaalde medicamenten symptomen van depressie ervaren. De oorzaak is dan geen depressie, maar de medicijnen.

Als aan bovenstaande criteria wordt voldaan, mogen we spreken van een depressie.

Symptomen voor minstens twee weken?

Een depressie en bijhorende symptomen zijn niet zomaar op te lossen. Het lijkt alsof je ze niet weg krijgt. Depressie duurt veel langer dan andere trieste of negatieve momenten die je al hebt gehad. Het zal je ook volledig consumeren. Als er dan iets grappigs gebeurt, zal je ook de energie niet meer hebben om ermee te lachen. Zoals eerder vermeld is depressie complexer dan alleen maar een triest gevoel. Doordat we depressie moeilijk weg krijgen, heeft dit bepaalde gevolgen. De depressie zal steeds meer en meer invloed op onze dagelijkse gebeurtenissen hebben.

We lichten dit toe aan de hand van een voorbeeld. Het kan zijn dat je veel plezier haalt uit het weggaan met vrienden. Een depressie zou ervoor kunnen zorgen dat je je steeds meer isoleert. Je hebt geen zin meer om weg te gaan. De depressie wordt dus een belemmering. Een belemmering op het uitgaan met vrienden.

Significant lijden bij depressie?

In de richtlijnen van de DSM staat dat een depressie een significant lijden moet veroorzaken. Wat wordt hier nu mee bedoelt? Om van een significant lijden te spreken, ben je niet langer in staat dingen uit te voeren die je ervoor wel deed. Hier moet het niet noodzakelijk gaan over dingen die je leuk vond, maar ook dagelijkse dingen. Zoals:

  • Werkopdrachten
  • Kuisen
  • Boodschappen doen

Als je depressief bent, zal je dingen vaak vergeten of heb je het fut niet meer om deze dingen te ondernemen.

Om van een significant lijden te mogen spreken, moet jouw depressie ook een invloed hebben op meerdere levensgebieden. Levensgebieden zijn bijvoorbeeld:

  • Werkomgeving
  • Gezin
  • Hobby’s
  • School
  • Vrienden

Meerdere van deze levensgebieden moeten dus ‘lijden’ onder jouw depressie. Dit wil zeggen dat je taken of zelfs leuke dingen in deze levensgebieden niet meer doet. Je verwaarloost werk, of gaat niet meer naar de tennis. Uiteindelijk komt het er op neer dat na een tijdje in de depressie je het liefst zo veel mogelijk alleen thuis bent.

Significant lijden met minder dan 5 depressie symptomen?

Is het mogelijk om ook significant te lijden onder een depressie zonder 5 van bovenstaande depressie symptomen te hebben? Jazeker. De DSM hanteert deze regel, maar dit wil niet zeggen dat je niet significant kan lijden met minder symptomen. Als je op zoek bent naar een genezing of behandeling is het nuttig niet op zoek te gaan naar een diagnose, maar naar wat jij nodig hebt. Diagnoses kunnen verschillen van handleiding tot handleiding, maar dat maakt jouw lijden niet minder of meer.

Zelfs zonder een diagnose kan je ervoor kiezen je lijden aan te pakken. Je kan ervoor kiezen je levenslust te herwinnen door ongewenste gewoontes te doorbreken.

Symptomen niet toe schrijven aan medische aandoening, rouw of verslaving?

Het is nuttig bij een ‘diagnose’ depressie om deze regel in het achterhoofd te houden. Bepaalde medicatie of zelfs een bepaalde ziekte kan namelijk depressie symptomen triggeren. Hier mogen we niet de verwarring maken met een depressie die kan volgen uit chronische pijnen. In dit laatste geval kan het zijn dat je na een tijdje depressief wordt door de invloed die de chronische pijnen hebben op je lichaam en leven. Als we spreken van een medische aandoening en dat deze symptomen niet verward mogen worden, denken we aan de medische symptomen van de ziekte. Bijvoorbeeld: een medische aandoening kan volgende symptomen veroorzaken:

  • Concentratieproblemen
  • Geheugenproblemen
  • Traag denken
  • Onrustig zijn

Je ziet dat dit technisch gezien ook symptomen zijn van een depressie, maar toch mogen we hier niet spreken van een depressie. De symptomen zijn namelijk geen gevolg van hoe we ons voelen over de ziekte, maar de ziekte lokt deze symptomen uit.

Ook bepaalde vormen van medicatie kunnen bovenstaande symptomen uitlokken. Ook in dit geval mogen we niet spreken van een depressie, omdat de medicatie deze symptomen uitlokt. Wat bijvoorbeeld wel eens zou kunnen wijzen op een depressie is dat je depressief wordt van de inname van de medicatie, omdat je deze niet graag neemt. Denk maar aan mensen die dagelijks veel medicatie moeten nemen. Door het nemen van de medicatie hebben zij moeite met het feit dat ze bijvoorbeeld niet meer de dingen kunnen doen die ze willen. Dit is een psychologisch gevolg van de medicatie en is dus geen bijwerking van de medicatie.

Rouw en depressie? Ben je niet altijd depressief als je rouwt? Neen. Het is belangrijk deze twee van elkaar te onderscheiden. Bij rouw spreken we van natuurlijke symptomen die iemand ervaart na het verlies van een geliefde. Iedereen rouwt als ze iemand dierbaar hebben verloren. We mogen dit dus niet vereenvoudigen, anders zou iedereen in zijn leven al een depressie gehad hebben. Wat natuurlijke gevolgen zijn van het verlies van een dierbare valt niet onder de diagnose depressie.

Wat heeft een depressie te maken met verslavingen? Verslavingen kunnen gevoelens van depressie uitlokken. Bijvoorbeeld als je hevig drinkt kan het zijn dat je hier graag mee zou stoppen, maar dat je jezelf ‘niet sterk genoeg voelt’ of het gevoel hebt ‘dat je er toch niets mee zou veranderden’. Ondanks dat dit depressieve gevoelens zijn, mogen we hier niet spreken van depressie, omdat het hoofdprobleem de verslaving is. De verslaving roept deze gevoelens op, niet een depressie. Een depressie kan bijvoorbeeld wel een verslaving triggeren, maar men mag niet spreken van een depressie ten gevolge van een verslaving. Als er sprake is van een verslaving, dient in behandeling eerst de verslaving aangepakt te worden. Eens de effecten van deze verslaving volledig weg zijn, kan de situatie opnieuw geëvalueerd worden.

Is dit onderscheid belangrijk?

Nee. Dit is een onderscheid dat in een bepaalde handleiding gebruikt wordt om een diagnose te kunnen stellen. Zegt dit iets over het lijden dat je ervaart, of jouw mogelijkheden om jezelf te genezen? Nee. Jij kan zelf iets veranderen aan de situatie waarin je verkeert. Het maakt niet uit of deze situatie depressie, rouw, verslaving,… is. Het belangrijkste is dat jij jouw lijden erkent en op zoek gaat naar hoe je jezelf kan genezen.

Kom hier jouw depressie niveau te weten aan de hand van de gratis depressie test.

Wat zijn verschillende soorten depressie? Vormen van depressie?

Er zijn verschillende soorten van depressie. We zetten de belangrijkste voor jou hieronder op een rijtje.

Een mineure depressie?

Om van een mineure depressie te spreken, moeten minstens 2 van bovenstaande depressie symptomen aanwezig zijn en je leven overheersen voor ten minste 2 weken. Een mineure depressie is een gekende en laagdrempelige vorm van depressie. Ook bij deze vorm van depressie wordt een lijden ervaren.

Een majeure depressie?

Om van een majeure depressie te mogen spreken, moet je ten minste 5 depressie symptomen ervaren. Deze symptomen moeten, net zoals een mineure depressie, voor minstens 2 weken overheersen. Een majeure depressie is minder gekend dan een mineure depressie, maar toch is er nog een groot aantal mensen die een majeure depressie ervaren.

Een voorwaarde om van een majeure depressie te mogen spreken, mag je slechts een éénmalige depressieve periode ervaren. Ervaar je echter meerdere periodes, dan is er sprake van een andere vorm van depressie.

Een dystyme stoornis?

Deze vorm van depressie wordt doorgaans als minder ingrijpend ervaren dan andere soorten van depressie. Een dysthyme stoornis is namelijk een vorm van depressie, waarbij de sombere sfeer niet overheerst. Dit wil zeggen dat je bij een dysthyme stoornis nog steeds geluk kan ervaren, in tegenstelling tot andere soorten depressie. De depressieve sfeer moet echter wel vaker aanwezig zijn dan het ervaren van leuke momenten.Ondanks dat hier de depressieve sfeer niet overheerst, spreken we nog steeds van een lijden. Bovendien is een dysthyme stoornis een chronische vorm van depressie, waarbij symptomen zich ten minste gedurende een periode van twee jaar manifesteren, wat je functioneren en psychische welzijn dus enorm van beïnvloeden. Ook hier kan een behandeling je dus verder helpen om de symptomen aan te pakken.

Een manische depressie?

Om van een manische depressie te kunnen spreken, zullen depressieve episodes afgewisseld worden met manische episodes. Tijdens deze manische periodes kan je hoge euforie of sterke agitatie ervaren. Tijdens deze manische periodes heb je het gevoel dat je de hele wereld aankan en niets je kan raken. De depressieve episodes duren echter langer dan de manische periodes. Tijdens deze depressieve periodes zal je dus depressie symptomen ervaren.

Een behandeling voor een manische depressie kan er anders uitzien dan een standaard behandeling depressie.

Andere soorten depressie?

Er zijn ook andere vormen van depressie, die bijvoorbeeld kunnen samenhangen met hormonen of lichamelijke processen. Voorbeelden van deze soorten depressie zijn:

  • Postnatale depressie
  • Seizoensgebonden depressie, zoals een winterdepressie
  • Depressie gelieerd aan de maandstonden

Kom dankzij de depressie test te weten welke depressie symptomen op jou van toepassing zijn.

Depressie bij kinderen? Kan depressie ook bij kinderen voorkomen?

Helaas komt depressie ook vaak voor bij kinderen. Depressie bij kinderen wordt gekenmerkt door veel van dezelfde symptomen als bij depressie bij volwassenen. Toch zijn er belangrijke verschillen die we kunnen bemerken bij depressie bij kinderen.

Agressief gedrag of zich terugtrekken?

Depressie bij kinderen zal zich niet alleen uiten door een overheersend sip humeur. Kinderen weten namelijk niet altijd goed hoe met bepaalde gevoelens omgaan en daarom kan het zijn dat depressief gedrag bij kinderen anders kan zijn dan bij volwassenen. Zo zullen jongens vaak agressief gedrag stellen bij depressie. Meisjes zullen zich vaker in zichzelf keren en nog amper communiceren.

Somatische klachten bij kinderen?

Omdat kinderen vatbaarder zijn dan volwassenen, kan depressie een grote invloed hebben op het lichaam van het kind. Zo kan het kind bijvoorbeeld maagklachten ervaren ten gevolge van depressie. Dit komt vaker voor bij kinderen dan bij volwassen, omdat zij lichamelijk kwetsbaarder zijn.

Spelen met een depressief kind?

Spellen is een soort uitlaatklep voor kinderen. Door te spelen leren zij zichzelf en hun omgeving kennen. Kinderen gebruiken spel ook vaak om bepaalde gedachtes en gevoelens op een rijtje te zetten. Als je kind depressief is, zal hij/zij vaak niet meer zo veel spelen als vroeger. Kinderen met depressie hebben dan namelijk geen zin om nog iets te doen en voelen zich soms niet meer veilig om zichzelf en hun omgeving te verkennen.

Hoe kan ik mijn kind helpen als ouder?

Als ouder wil je natuurlijk het beste voor je kind en wil je je kind helpen in het omgaan met moeilijke situaties. Ook bij depressie willen ouders graag helpen, maar weten ze vaak niet hoe ze kunnen helpen. Depressie is namelijk een delicaat onderwerp en maakt kinderen gevoeliger voor bepaalde aanpakken.

Doorgaans denken ouders dat een luisterend oor altijd helpt. In veel gevallen klopt dit ook. Open communicatie is belangrijk en kan het kind het gevoel geven dat hij/zij ondersteunt wordt. Soms kunnen ouders echter te betrokken geraken en kwaad of verdrietig worden van wat het kind hen te vertellen heeft. In dat geval kan het voorvallen dat het kind hier niet langer over vertelt, omdat het zijn/haar ouders geen verdriet wil doen.

Sommige ouders straffen het kind als het agressief gedrag stelt. Het is een goed idee om het kind duidelijk te maken dat ongepast gedrag niet oké is. Straffen helpt echter niet bij een depressie. Op die manier pak je namelijk alleen maar de uitingsmanier aan en niet de depressie zelf.

Daarnaast denken sommige ouders dat, als ze niets aan de oorzaak van de depressie kunnen veranderen, ze niets kunnen doen om het kind te helpen. In behandeling wordt er doorgaans zowel op de aanpak van het probleem gefocust als bij de aanvaarding van het probleem. Deze aanvaarding wil niet zeggen dat je depressie niet moet aanpakken, maar wil duidelijk maken dat het oké is om zich zo te voelen. Vanuit deze ervaring proberen hulpverleners vervolgens een plan van aanpak te formuleren omtrent hoe deze gevoelens aan te pakken en geluk opnieuw te vinden.

Depressie bij kinderen behandelen?

Net zoals bij volwassenen kan een kind terecht bij een psychiater of een psycholoog om de depressie aan te pakken. Ouders vormen in dit proces doorgaans belangrijke steunfiguren. Naast deze traditionele vormen van hulpverlening, kan het kind ook het online zelfhulpprogramma volgen. Dit programma werd ontwikkeld door artsen en psychologen om kinderen van thuis uit te helpen in het aanpakken van hun depressie. Kinderen vanaf 13 of met een goede woordenschat kunnen het online programma volgen, mits hier en daar een woordje uitleg over eventuele te moeilijke woordenschat.

Je kan je depressie symptomen testen aan de hand van de gratis depressie test.

Depressie bij ouderen? Komt depressie ook voor bij ouderen?

Depressie bij ouderen kan zeker en vast voorkomen. Mensen op een oudere leeftijd krijgen namelijk met veel veranderingen te maken. De kinderen gaan uit huis, ze gaan op pensioen, ze verliezen hun partner. Kortom, deze veranderingen zijn niet altijd even gemakkelijk om mee om te gaan. Bovendien merken veel ouderen dat ze niet meer zoveel kunnen als vroeger en dit kan ook soms ook een grote invloed hebben op het algemeen welzijn.

Symptomen van depressie bij ouderen?

Symptomen van depressie bij ouderen trekken erg op de symptomen van depressie bij volwassenen. Net zoals bij voorstaande categorie moeten er minstens 5 van deze depressie symptomen overheersen voor minstens 2 weken alvorens men een ‘diagnose’ depressie mag stellen.

Ouderen vallen tevens onder een categorie die lichamelijk kwetsbaarder is. Zo kan het zijn dat ouderen met depressie vaak meer pijn ervaren en meer lichamelijke klachten hebben.

Dementie of depressie?

Net zoals burn-out en depressie op elkaar lijken, lijken de ziektebeelden van dementie en depressie erg op elkaar. Vaak worden problemen toegeschreven aan dementie, terwijl er sprake is van een depressie. Niet ieder centra heeft de mogelijkheid gespecialiseerde testen af te nemen die het verschil kunnen aantonen tussen depressie en dementie. Soms ziet men echter dat als de depressie behandelt wordt, de dementie plots ook verdwijnt.

Depressie bij ouderen behandelen?

Net zoals depressie bij volwassenen, zijn er verschillende mogelijkheden om een depressie bij ouderen te behandelen. Er bestaan traditionele manieren van behandeling, zoals een psychiater of psycholoog, maar ook nieuwe vormen van behandeling, zoals het online zelfhulpprogramma van Mijn Kwartier. Dit programma kunnen mensen dagelijks van thuis uit volgen, zodat ze zich niet hoeven te verplaatsen. Toch werken ze dagelijks aan zichzelf om de depressie aan te pakken.

Test je depressie niveau als oudere hier gratis dankzij de depressie test.

Hoe kan ik een depressie behandelen? Hoe pak ik een depressie aan?

Als je het gevoel hebt dat vermelde depressie symptomen op jou van toepassing zijn, is het mogelijk dat er daadwerkelijk van een depressie gesproken mag worden. Het is niet de bedoeling op zomaar de stempel ‘depressie’ te zetten omdat iemand een slechtere periode heeft. Om die reden is het noodzakelijk om professionele hulp in te schakelen als je op zoek bent naar een diagnose depressie. Alleen een psychiater is gemachtigd een diagnose vast te stellen.

Wat kunnen we nu doen aan depressie? Hoe pakken we het aan en waar beginnen we? Veel mensen weten niet waar te beginnen. Het is moeilijk om je vinger te leggen op een depressie. Een bijkomend probleem is dat je geen zin meer hebt om iets te ondernemen als je depressief bent, omdat de depressie in je oor fluistert: “ Je slaagt er toch niet in.” Depressie behandelen is dus niet altijd even gemakkelijk.

Het is dus vaak moeilijk de eerste stap te zetten naar depressie behandelen. Toch blijkt dat het zoeken van hulp belangrijk is bij depressie, omdat de kans op herval groot is. Na een eerste depressie is er 30% kans op herval. Na een tweede depressie neemt deze kans toe tot 75%. Na een derde depressieve episode is deze kans al gestegen tot 90%. Depressie behandelen is dus nuttig, om de kans op herval te verminderen.

Ondanks deze cijfers, vinden mensen vaak niet de weg naar de hulpverlening. Uit onderzoek van de KULeuven blijkt dat slechts 14% van mensen met depressie zonder uitstelgedrag in de hulpverlening terecht kwam in hetzelfde jaar waarin de stoornis zich voordeed (Bruffaerts, Bonnewyn & Demyttenaere, 2008). Al de rest zocht dus geen hulp of slechts jaren later. Kortom, depressie behandelen lijkt soms gemakkelijker gezegd dan gedaan.

We kunnen jou helpen de stap naar een hulpverlening te zetten en de vicieuze cirkel van depressie te doorbreken. Samen vinden we een oplossing tegen depressie. Samen kijken we hoe we depressie kunnen aanpakken.

Hieronder geven we de mogelijke vormen van hulpverlening in depressie behandelen mee, met elk zijn algemene voor- en nadelen bij bepaalde vormen van depressie.

Depressie behandelen? Kan ik geholpen worden door een psychiater?

Je kan beroep doen op een psychiater als je denkt aan een depressie te lijden. Hij/zij is trouwens de enige die een diagnose kan en mag stellen. Als je dus op zoek bent naar een diagnose, is een psychiater zeker een goed idee. Verder heeft een psychiater voornamelijk van een medische opleiding genoten. Daarom kiezen veel psychiaters om eerder voor een medicamenteuze behandeling te gaan en besteden eventuele psychotherapie uit. Tenzij hij/zij ook zelf een therapie-opleiding heeft gedaan, zal je voor psychologische hulp eerder ergens anders moeten zijn.

Sommige vormen van depressie vallen met succes te behandelen door het gebruik van medicatie. Bij sommige vormen van depressie kan dit alleen iets langer duren dan bij andere vormen. Als de oorzaak van je depressie voornamelijk genetische en lichamelijk oorzaken heeft, is medicatie bijna niet weg te denken uit de behandeling. Een behandeling zonder medicatie bij lichamelijke en genetische vormen van depressie is dan nauwelijks effectief.

Antidepressiva? Wat zijn mogelijke antidepressiva in behandeling van depressie?

Psychiaters zijn dus gemachtigd om antidepressiva voor te schrijven.

In behandeling van depressie bestaan er veel verschillende mogelijke soorten antidepressiva die je kunnen helpen. Welke vorm van antidepressiva je moet nemen, hangt af van welke vorm van depressie je hebt en hoe deze antidepressiva samen zal werken met andere behandelingsvormen.

Om je een overzicht te geven van de soorten antidepressiva die je op de Nederlandstalige markt kan terugvinden, vind je hieronder de Nederlandse namen van de antidepressiva en tot welke dosis ze doorgaans voorgeschreven mogen worden.

Specifieke serotonine heropnameremmers (SSRI’s)

Nederlandse naam Dosis
Citalopram tot 40 mg per dag in één dosis
Escitalopram tot 20 mg per dag in één dosis
Fluoxetine tot 60 mg per dag in één dosis
Fluvoxamine tot 300 mg per dag in 1 à meerdere dosissen
Paroxetine tot 50 mg per dag in één dosis
Sertraline tot 200 mg per dag in één dosis

Selectieve noradrenaline heropnameremmers (SNRI’s)

Nederlandse naam Dosis
Reboxetine tot 10 mg per dag in 2 dosissen

Tricyclische antidepressiva (TCA’s)

Nederlandse naam Dosis
Amitriptyline tot 150 mg per dag in 3 dosissen
Clomipramine tot 150 mg per dag in 2 à 3 dosissen
Dosulepine tot 150 mg per dag in 1 à 3 dosissen
Doxepine tot 150 mg per dag in 1 à meerdere dosissen
Imipramine tot 200 mg per dag in 3 dosissen
Maprotiline tot 150 mg per dag in 1 à meerdere dosissen
Nortriptyline tot 150 mg per dag in 2 à 3 doses; bij ouderen tot 50 mg per dag 

Niet-selectieve serotonine en noradrenaline heropnameremmers (SNRI’s)

Nederlandse naam Dosis
Duloxetine tot 60 mg per dag in 1 dosis
Venlafaxine tot 225 mg per dag in 1 dosis

 Niet-selectieve dopamine en noradrenaline heropnameremmers (SNRI’s)

Nederlandse naam Dosis
Bupropion tot 300 mg per dag in 1 dosis

Depressie behandelen? Kan ik geholpen worden door een psycholoog of psychotherapeut?

Een psycholoog of psychotherapeut kan jou verder helpen in het behandelen van je depressie. Hij/zij kan geen diagnose stellen, maar kan op basis van symptomen wel een geschikte therapeutische behandeling selecteren. Vaak gehanteerde therapievormen bij depressie zijn varianten op de cognitieve gedragstherapie. Hierbij leer je gedachtes omtrent depressie te herstructureren en plaats te maken voor gedachtes die je verder helpen.

Een behandeling bij psycholoog of psychotherapeut is zeer effectief bij psychologische oorzaken en sommige lichamelijke oorzaken. Uit onderzoek blijkt dat psychotherapie een zeer effectieve vorm van hulpverlening is bij zwaardere depressies en een goede aanvulling op genetische vormen van depressies.

Depressie behandelen? Kan ik geholpen worden door een online zelfhulpprogramma?

Mensen geloven vaak dat een empathisch gesprek met een arts of therapeut de enige manier is om uit een depressie te geraken. Lang dacht men dit ook in wetenschappelijke kringen, aangezien alle studies gericht waren om de rol van empathie in therapie te belichten. Nieuwe onderzoeken, onder andere door de Amerikaanse onderzoeker Scott Miller, tonen aan dat empathie er voornamelijk in bestaat om ‘commitment’ van een cliënt te krijgen. Op die manier maakt de cliënt duidelijk zelf iets aan de situatie te willen veranderen.

Zodra die beslissing tot hulpverlening genomen is, moet de cliënt begeleid worden met de juiste vragen. Minder belangrijk is of die begeleiding nu door computer of mens gebeurd. Uit resultaten blijkt namelijk dat depressiviteit tot 50% afneemt in de eerste drie weken bij gebruik van Mijn Kwartier.

Wij baseerden ons op therapeutische technieken om het online zelfhulpprogramma Mijn Kwartier te ontwikkelen. Dit programma vertrekt vanuit cognitieve en oplossingsgerichte technieken om ongewenste gewoontes bij depressie, stress en burn-out om te buigen in levenslust stimulerende gewoontes. Het programma en de gratis zelftest kunnen geen diagnose stellen. Het programma werkt laagdrempeliger dan sommige vormen van psychotherapie om zo mensen met lichte tot milde vormen van depressie, die de stap naar hulpverlening moeilijk vinden, ook een kans op behandeling te geven. Om je sneller te laten werken aan je genezing kan je terecht bij ons online programma. Uit voorlopige statistieken blijkt namelijk dat het even lang duurt een psycholoog te zoeken plus een afspraak te maken als 50% beter te worden aan de hand van het programma.

Dit programma heeft niet als doel om de huidige psychotherapie te vervangen, maar eerder een alternatief en eventuele aanvulling op huidige psychotherapie te geven. Je kan het programma dus ook in combinatie met psychotherapie of een behandeling bij een psychiater volgen om zo iedere dag aan je positieve vooruitgang te blijven werken. Mocht je meer dan één vorm van hulpverlening tezamen volgen, vermeld dit dan even aan je behandelende psychiater, arts, psycholoog of psychotherapeut, zodat hij/zij een volledig beeld van je behandeling kan blijven behouden.

Je kunt ook familieleden uitnodigen in het programma om je te steunen. Wij leren hen hoe zij je kunnen steunen. We helpen hen om jou beter te begrijpen. Je bent echter niet verplicht om hen uit te nodigen. Het programma biedt alleen de optie om eventueel samen met je familieleden aan je herstel te werken.

Kom hier je depressie niveau te weten aan de hand van de gratis depressie test en zet zo een stap dichter naar behandeling.

Depressie behandelen? Doe de depressie test!

Er zijn verschillende mogelijke depressie testen op de markt. Wil je weten in welke mate jij bepaalde symptomen van depressie ervaart of in welke mate depressie symptomen een invloed op je leven hebben? Dan kan je hier onze gratis depressie test invullen. Deze test bestaat uit een twintigtal vragen en duurt 5 minuten. Na de test kom je integraal terecht op een pagina met jouw persoonlijke scores, die je helpen je volgende stappen in behandeling te nemen.