X Sluiten

Oorzaken burn-out?

Burn-out kan op verschillende manieren tot stand komen. Wat deze oorzaken burn-out ook mogen zijn, doorgaans treedt er een combinatie op van 2 elementen: de verstoring van een evenwicht en een niet aangepaste coping stijl.

Onevenwicht + slechte coping stijl => burn-out

Oorzaken van burn-out houden meestal een combinatie van deze 2 elementen in.

Wat is een onevenwicht?

Het eerste element dat aan de basis staat van oorzaken van burn-out is onevenwicht. Mensen leven doorgaans aan de hand van een evenwicht. Bijvoorbeeld in een relatie. De ene persoon neemt en de andere geeft. Om de zoveel tijd wisselen ze van rol, zodat er een evenwicht blijft bestaan tussen geven en nemen. Het kan zijn dat één van deze personen plots alleen nog maar wil nemen, wat zwaar kan zijn voor de andere persoon. Vaak zal dit nieuwe onevenwicht leiden tot het einde van de relatie, omdat de persoon die moet geven het niet langer aankan te blijven geven.

Mensen leven dus op evenwicht. Het is belangrijk in ons leven. Net zoals op het werk hebben we nood aan positieve momenten die ons stressniveau doen dalen of ons weer moed geven. Je kan dit evenwicht bij oorzaken van burn-out eigenlijk bekijken als een soort weegschaal. Om te zorgen dat we optimaal kunnen blijven functioneren moet er een evenwicht bestaan tussen werkdruk en dingen die je vooruit helpen in het leven. Bijvoorbeeld de werkdruk op je werk stijgt en je ervaart veel meer stress. Dit zou eventueel oorzaken van burn-out kunnen uitlokken. Als je dan bijvoorbeeld toffe collega’s hebt, waar je veel mee kan lachen, hebben oorzaken van burn-out minder vrij spel. Doordat je iets extra’s en positiefs toevoegt, kan je de negatieve factoren op de weegschaal gemakkelijker dragen. Dit noemen we evenwicht.

Oorzaken burn-out: wat veroorzaakt een onevenwicht?

Ingrijpende gebeurtenissen

Traumatische of ingrijpende gebeurtenissen kunnen we classificeren onder oorzaken van burn-out, omdat ze stress uitlokken en dus bijgevolg het evenwicht kunnen doen wankelen. Ze verhogen namelijk de druk die je ervaart. Voorbeelden van ingrijpende gebeurtenissen zijn:

  • Een sterfte in de familie
  • Het einde van een intieme relatie
  • Medische problemen

Deze gebeurtenissen kunnen mogelijks je evenwicht verstoren, omdat ze zo’n grote impact hebben op je mentale gezondheid. Het kan je kortom helemaal van je melk brengen. Deze gebeurtenissen kunnen er tevens voor zorgen dat je begint te piekeren en dus meer stress ervaart. Iedereen beleeft dit uiteraard anders en daarom spreken we bij ingrijpende gebeurtenissen bij oorzaken van burn-out van subjectieve beleving. Het gaat niet om hoe andere mensen naar jouw situatie bekijken. Het gaat erom hoe jij omgaat met de situatie en wat jouw lijden is.

Dagelijkse frustraties

Het zijn niet alleen levensveranderende gebeurtenissen die als oorzaken van burn-out kunnen dienen. Dagelijkse frustraties kunnen zich ook opbouwen om dan na een tijdje te exploderen. Bijvoorbeeld als je op je werk bent en je gaat goed vooruit, is er altijd wel iemand die jou met extra werk opzadelt. Na een tijdje kan dit erg frustrerend zijn en je goed humeur doorbreken. Dit kan dus ook classificeren als één van de oorzaken van burn-out. Vaak is het een optelsom van frustraties die oorzaken van burn-out kan uitlokken. In extreme gevallen kan zelfs één frustratie hiervoor zorgen.

Wat is coping stijl?

Iacovides, Fountoulakis, Kaprinis en Kaprinis (2003) zeggen dat burn-out gekenmerkt wordt door de niet aangepaste controle over je werk. Je bent gestresseerd en hebt het gevoel dat je je doel verloren hebt. Coping stijl valt onder de categorie oorzaken van burn-out, omdat het de manier is waarop je met het onevenwicht omgaat. Bijvoorbeeld: je krijgt telkens meer en meer werk en krijgt het werk niet meer gedaan, iets wat vroeger wel ging. Je kan dan ofwel des te harder beginnen werken, wat stress en eventueel depressiviteit met zich mee kan brengen, ofwel kan je de stress leren loslaten om zo des te effectiever te werk te gaan. Je kan dus op verschillende manieren reageren, wat mede aan de basis ligt van oorzaken van burn-out.

Oorzaken burn-out: wat veroorzaakt een slechte coping stijl?

Identificatie met het werk

Verscheidene personen, voornamelijk als ze zich in hoge functies bevinden, identificeren zichzelf met het werk dat ze doen (Iacovides, Fountoulakis, Kaprinis & Kaprinis, 2003). Op zich zullen deze mensen veel presteren, maar er is ook een negatief kantje verbonden aan de medaille. Omdat ze zich identificeren met hun werk, zullen ze zich ook identificeren met het falen van het bedrijf of eventueel van een deal. Ze gaan het falen aan zichzelf toeschrijven en zijn er vaak helemaal van onder de voeten. Dit kan vervolgens leiden tot oorzaken van burn-out. Vaak zeggen deze soort mensen tegen zichzelf dat ze het des te beter moeten doen, wat eventueel een burn-out in de hand kan werken.

Inadequate controle over je werk

Ook dit hoort bij de oorzaken van burn-out. Een inadequate controle wil zeggen dat je niet langer weet hoe je werkhoeveelheid in de hand te houden. Veel mensen verdrinken in het werk en slaan daardoor in paniek en worden gestresseerd. De stress en de paniek zal er vaak echter voor zorgen dat alles des te trager vooruit gaat, waardoor je de controle over jezelf en je werk verliest.

Deze mensen stellen zichzelf vaak ook overdreven eisen en willen te ver door gaan. Doordat ze zich telkens verder blijven pushen, word je vermoeid en koppig. (Iacovides, Fountoulakis, Kaprinis & Kaprinis, 2003). Na een tijdje kan je gewoon niets meer opbrengen, omdat je je jezelf te ver gepusht hebt. Daarom hoort inadequate controle over jezelf en je werk bij de oorzaken van burn-out.

Deze soort van oorzaken van burn-out komt vaak voor in de gezondheidssector. In deze sector werken namelijk mensen,die zich zonder einde blijven inzetten voor andere mensen. Jaar na jaar blijven ze zichzelf pushen om andere te helpen. Dit kan een onevenwicht en mogelijk een burn-out veroorzaken. Na een tijdje ben je gewoon op.

Persoonlijkheid

Je persoonlijkheid zal een belangrijke rol spelen in de manier hoe je met negatieve elementen omgaat. Je persoonlijkheid kan er namelijk voor zorgen dat je een goede coping stijl kiest of eerder naar een slechtere neigt. Daarom valt ook persoonlijkheid onder oorzaken van burn-out.

Vaak worden mensen die zich erg betrokken voelen bij andere mensen of hun werk het eerst getroffen door burn-out. Dit zijn namelijk mensen die zich blijven geven en vaak falen aan zichzelf toeschrijven. Ze pushen zich daarom nog een beetje extra, zodat oorzaken van burn-out vrij spel hebben. Vaak willen ze ook iedereen helpen, waardoor ze veel te veel taken op zich nemen.

Naast hoe persoonlijkheid samenhangt met het kiezen van een coping stijl, heeft persoonlijkheid ook andere invloeden op oorzaken van burn-out. Zo kunnen volgende elementen je net beschermen tegen oorzaken van burn-out:

  • Het delen van je gevoelens door er met andere mensen over te praten
  • Assertief je grenzen stellen aan andere mensen
  • Het leven op een optimistische manier benaderen

Mocht je moeite hebben met deze voorgaande elementen kan het zijn dat je het moeilijk vindt ander mensen om hulp te vragen, waardoor je overdonderd kan worden door de oorzaken van burn-out. Als je daarnaast met andere mensen open over je gevoelens kan praten, is de kans groter dat je deze gevoelens een plaatsje kan geven. Assertief je grenzen bewaken is ook een zeer nuttig punt. Mensen met grotere kans op oorzaken van burn-out geven namelijk vaak te veel aan andere mensen, waardoor ze onder het werk kunnen bezwijken.

Locus of control

We hebben het al eerder vermeld dat sommige mensen zich erg identificeren met het falen of het succes van de job of zelfs van het bedrijf. Dit noemt men locus of control. Een locus of control wilt zeggen waar jij de oorzaak van de gebeurtenis gaat leggen. Bijvoorbeeld: je hebt een examen gedaan en gefaald. Mensen met een externe locus of control zullen zeggen dat de vragen niet duidelijk waren, terwijl mensen met een interne locus of control zullen zeggen dat ze dom zijn. Ook locus of control maakt dus deel uit van de oorzaken van burn-out.

Als je een externe locus of control ervaart, wil dit zeggen dat je de oorzaak van falen zal toeschrijven aan factoren waar jij zelf niets aan kan doen. Je voelt je niet verantwoordelijk voor het falen, omdat je er van overtuigd bent dat je er niets aan had kunnen veranderen. Bijvoorbeeld het falen van een presentatie. Als je deze presentatie in groep geeft en je baas vond de presentatie maar niets, kan iemand met een externe locus of control vaak gemakkelijk zeggen dat het de schuld was van de teamleden. Iemand had bijvoorbeeld te hard gestotterd, waardoor alles in het water is gevallen. Ondanks dat dit de oorzaken van burn-out vermindert door je niet te identificeren met falen, wijst onderzoek wel uit dat deze mensen doorgaans meer gestresseerd zijn, omdat ze het gevoel hebben geen controle over de situatie te hebben (Iacovides, Fountoulakis, Kaprinis & Kaprinis, 2003).

Als je last hebt van het tegenovergestelde van een externe locus of control, zal je jezelf als de oorzaak van het falen zien. Dit noemt men een interne locus of control. Als je dit soort van locus of control ervaart, ken je vaak tot in het extreme falen aan jezelf toe. Bijvoorbeeld als er een deal mis gelopen is in het bedrijf, waar jij niets mee te maken hebt, kan je bijvoorbeeld denken dat de deal is misgelopen omdat je je collega te veel stress hebt bezorgd. Dit geeft dus des te meer kans op oorzaken van burn-out. Wat wel positief is hier, is dat dit soort mensen enigszins minder stress ervaren, doordat ze het gevoel hebben controle te hebben over de situatie (Iacovides, Fountoulakis, Kaprinis & Kaprinis, 2003).

TEST JEZELF NU