Hoe angst voor de angst doorbreken in 15 minuten per dag?

Angst voor de Angst doorbreken en overwinnen in 15 minuten per dag is niet moeilijk. Het vraagt gewoon dagelijks 15 minuutjes per dag van je tijd om deze angst voor de angst te leren doorbreken. Vervolgens oefen je 30 dagen verder tot dit nieuwe patroon in je hersenen een gewoonte is geworden. Met een gestructureerd dagelijks ondersteuningsprogramma is het nog gemakkelijker omdat je begeleid wordt tot je je gewenste resultaat hebt bereikt.

Zowel angst als ‘angst voor de angst’ gaan gepaard met een overprikkeling van de Amygdala in het limbische systeem van onze primitieve hersenen. 

Angst is een gezond en waardevol gevoel dat ervoor zorgt dat je een reëel gevaar in je leven leert vermijden. Test hier online of je angst gezonde proporties aanneemt of niet.

Ongezonde angst is angst die ervoor zorgt dat je een ingebeeld gevaar wil vermijden. Indien deze niet spontaan voorbij gaat, is het verstandig je angstniveau hier maandelijks te meten of dagelijks een kwartier actie te ondernemen om deze ongezonde angst te leren doorbreken. 

Angst voor de angst ontstaat wanneer je hersenen onbewust voorspellen dat je je angstig zal voelen in een bepaalde situatie. Angst voor de angst wordt veelal erger over de tijd omdat ze niet meer gebaseerd is op een gezond contact met de realiteit. Daarom is het goed om je angstniveau geregeld te meten of actie te ondernemen om je angst voor de angst te leren doorbreken. 

 

Waarom heb ik angst voor angst?

De aanleiding van angst voor de angst, is vaak een angstopwekkende gebeurtenis in het verleden. 

Deze (historische) aanleiding is meestal niet de oorzaak van het voortbestaan van de angst in ons latere leven.

De oorspronkelijke angst creëert 

  1. een geconditioneerde reflex 
  2. een verhoogd algemeen stressniveau

Dit leidt tot een verhoogde prikkelbaarheid van ons zenuwstelsel en een her-activeren van de overprikkeling van de amygdala. Dit leidt dan op zich weer tot het ontstaan van angst voor (het terugkeren) van die angst. 

Dit gebeurt door een activering van de herinnering of het geheugen aan die oude angst en het heractiveren van die geconditionneerde reflex die toen in onze primitieve hersenen als het ware werd ‘ingebrand’ of geprogrammeerd. De wetenschapper en expert Konrad Lorenz noemde dit proces “imprinting”.

Types angst 

Belangrijk is om een onderscheid te maken tussen

  • angst voor een reëel gevaar (= gezonde angst)
  • angst voor een ingebeeld (of herinnerd) gevaar
  • angst voor (het terugkeren van) de angst, terwijl het oorspronkelijke gevaar reeds lang niet meer bestaat.
  • verhoogde spanning zonder angst. (Dit komt vaak voor bij OCD en soms ook wel bij overdreven perfectionisme bij mensen met ASS of Autistisch Spectrum Stoornis)
  • hyperventilatie

Wie kan er last van hebben?

Angst voor de angst kan op alle leeftijden ontstaan en in alle culturen voorkomen. 

Mensen die in Westerse culturen leven en het steeds versnellende moderne levensritme proberen te volgen lopen een veel groter risico dan culturen die de mens minder in een vast tijdschema proberen te steken.

De incidentie neemt vooral sterk toe sinds het gebruik van de mobiele telefoon en toenemend gebruik van sociale media.

Hoe kan je angst voor angst behandelen?

Indien behandeld met dagelijks 15 minuten zelfhulp online, zien we bij de angst voor de angst reeds afnemen na 7 tot 21 dagen. Na 21 dagen heeft reeds meer dan de helft deze vicieuze cirkel van angst voor de angst doorbroken. 

Na nog eens 30 dagen wordt angstvrij leven een nieuwe gewoonte. 

Vervolgens heeft de gemiddelde deelnemer nog een zestal maanden te oefenen op hervalpreventie om voortaan herval vrij door het leven te gaan. 

Wat indien je deze angst niet behandelt?

Indien onbehandeld evolueert angst voor de angst vaak tot een chronisch, progressief invaliderende aandoening met steeds erger wordende angststoornissen. In een later stadium vaak aangevuld door paniekaanvallen.

Hoe ontstaat angst?

Angst wordt als volgt opgebouwd:

  • Input vanuit de 5 zintuigen (zien, horen, voelen, ruiken en proeven) wordt verwerkt tot (angstverhogende) emotionele stimuli. 
  • Deze emotionele stimuli prikkelen de sensorische thalamus in het limbische systeem. 
  • De sensorische thalamus activeert neurologische circuits in de sensorische cortex. 
  • Vanuit de cortex lopen zenuwuiteinden naar de Amygdala, wat deze rechtstreeks activeert. Gelijktijdig stuurt de thalamus ook signalen naar de Amygdala, wat zorgt voor een onrechtstreeks ‘modulerend’ effect. Dit laatste werkt als een soort versterker op de signalen die vanuit de sensorische cortex de Amygdala activeren. 
  • Dit leidt tot activering van de angst.

Bij angst voor de angst worden uiteindelijk deze zelfde hersenbanen geactiveerd, maar met één belangrijk verschil: De input komt ditmaal NIET meer uit onze zintuigen. 

  • De input is nu namelijk de output van ons mentale denken, inbeelden, fantaseren en voelen. Dus nu niet meer gekoppeld aan de realiteit om ons heen.
  • Deze output is reeds “angstig” van aard omdat onze Amygdala reeds angstig waren ten gevolge van allerlei (relevante en ook niet-relevante) overprikkelde triggers.
  • Zodra de output van onze angst ervaring op zichzelf de input wordt van dit neurologische hersencircuit, ontstaat een vicieuze cirkel die niet meer gemakkelijk of spontaan te doorbreken valt. 

Mogelijke complicaties

Deze vicieuze cirkel van angst voor de angst, kan nog verergerd worden door verslaving aan genotsmiddelen of erger nog, aan angstremmende medicatie. Je lichaam heeft steeds meer van die medicatie of van dat genotsmiddel nodig om dezelfde hoeveelheid angst te “verdoven”.

Hoe angst voor de angst doorbreken?

De meest laagdrempelige aanpak om angst voor de angst te doorbreken, is dagelijks een kwartier aan computergestuurde online zelfhulp te doen. De meeste deelnemers scoren opnieuw normaal op ‘angst’ binnen de 21 dagen of 3 weken, met een gemiddelde daling van 60% van hun angst binnen de 30 dagen en zelfs tot -70% na 49 dagen. Op deze manier wordt de vicieuze cirkel van angst voor de angst doorbroken. 

Hoe preventief angst voor de angst doorbreken?

Mensen die preventief bij de eerste tekenen van overmatige angst, spanning of stress starten met een maand dagelijkse online zelfhulp, kunnen vaak het ontstaan van ‘angst voor de angst’ voorkomen. 

Risicofactoren angst

Een aantal belangrijke risicofactoren die het risico vergroten dat gezonde angst overslaat naar overdreven angst en nadien zelfs naar de moeilijker te doorbreken “‘angst voor de angst” zijn volgende:

  • traumatische gebeurtenissen in het verleden
  • verslaving aan medicatie, angstremmers, slaapmiddelen, tranquilizers, benzodiazepines, cannabis, of zwaardere drugs zoals cocaïne, heroïne en andere …..
  • een voorgeschiedenis van weken tot maanden of zelfs jaren leven onder grote druk of chronische stress: zowel werkdruk als problemen in het privé leven. 
  • overlijden van een geliefde, vriend(in), familielid of belangrijke figuur in je leven
  • langdurige mantelzorg voor een geliefde, familielid of vriend(in)
  • ingrijpende gebeurtenissen zoals bijvoorbeeld een verhuis, pandemie, lockdown, quarantaine, oorlogssituatie, of zelfs een zeer intensieve positieve ervaring zoals zelfs een huwelijk, gaan samenwonen, nieuwe liefde of verloving. 

Het belang en de rol van hervalpreventie bij angst

Een belangrijk hulpmiddel om aan hervalpreventie te doen, is het volgen van een proactieve module online om een herval preventieplan op te stellen en hervalpreventie vaardigheden aan te leren. Dit kan zowel meteen na de genezing of een behandeling gebeuren, als maanden tot zelfs jaren nadien.
Tijdens zulke hervalpreventie leer je signalen preventief en vroegtijdig te herkennen, en een actieplan op te stellen wat je op dat moment het beste kan doen om echt herval te voorkomen. Sommige deelnemers doen dit volledig zelfstandig op zichzelf. Anderen doen dat in overleg met een vriend, vriendin, partner, familielid of naaste die al dan niet mee ingeschakeld kan worden in de ondersteuning tijdens een lastige of risicovolle periode of na risicovolle gebeurtenissen.
Hervalpreventie loont altijd, zowel in de volledig zelfstandige vorm als in de vorm waarin je een naaste als ‘second opinion’ mee inschakelt. Dit proces wordt tijdens de hervalpreventie module van het dagelijkse online zelfzorg programma online begeleid en ondersteund zodat het eenvoudig aan te leren is, en herval preventief voorkomen zal worden. 

Symptomen van angst

Mogelijke symptomen van angst zijn:

  • angstige gevoelens,
  • piekeren,
  • opgejaagd zijn,
  • overprikkelbaar zijn,
  • beven,
  • droge mond,
  • vermijdingsgedrag van bepaalde situaties als pleinen, grote ruimtes, autostrades, winkelcentra en dergelijke. 

Symptomen van angst voor de angst zijn:

  • dag en nacht bezig zijn met gedachten of gedrag hoe je kan vermijden om in een angstsituatie terecht te komen.

De verschillende stadiums van angst

Stadium 0: Gezonde angst voor reëel gevaar. Dit nuttige angstgevoel helpt je om betere beslissingen te nemen om je levensdoelen te bereiken terwijl je voldoende aandacht hebt om gevaarlijke situaties te vermijden, voorkomen of hanteren
Stadium 1: Overdreven angst voor een reëel gevaar, maar waarvan je de proportie tot een onredelijk niveau opdrijft.
Stadium 2: Irreële angst voor een onbestaand gevaar of een gevaar dat zo goed als zeker nooit in je leven zal voorkomen.
Stadium 3: Angst voor de angst, soms zelfs tot jaren nadat je een angst uit stadium nul of stadium één meemaakte, maar waarvan het mogelijke gevaar nu niet meer aanwezig is.

Bestaan er nog andere subtypes?

Er bestaan oneindig veel uitingsvormen van angst:

Hoe kan ik eenvoudig mijn angst testen?

De snelste manier om te testen welke je risicoprofiel is en je angstniveau en spanningsniveau, is door de online zelftest hier nu in te vullen.